Μάντσεστερ Σίτι: Από το Calciopolis στη διάλυση των Rangers - Τα σκάνδαλα που συγκλόνισαν την Ευρώπη

Η Μάντσεστερ Σίτι κρίθηκε ένοχη για όλες τις κατηγορίες που αφορούσαν σοβαρές παραβάσεις των οικονομικών κανόνων της Premier League από μια ανεξάρτητη επιτροπή. Η Σίτι είχε κατηγορηθεί από την λίγκα για περισσότερες από 100 παραβάσεις για πρώτη φορά τον Φεβρουάριο του 2023 και έκτοτε εκκρεμούσε να ολοκληρωθεί η έρευνα και βγει πόρισμα.

Ανάμεσα στις κατηγορίες που αντιμετωπίζει η Μάντσεστερ Σίτι είναι η σύναψη πλασματικών συμβάσεων με διάφορους εμπορικούς συνεργάτες της, προκειμένου να διογκώσει τεχνητά τα έσοδα του συλλόγου και να μειώσει τα έξοδά του κατά περισσότερα από 900 εκατομμύρια λίρες. Ακόμα, ο σύλλογος υπέβαλε οικονομικές καταστάσεις που απέκρυπταν την πραγματική κατάσταση των οικονομικών του από τους ελεγκτές και τις ρυθμιστικές αρχές του ποδοσφαίρου.

Όπως προέκυψε από τον έλεγχο της Επιτροπής τα παραπάνω αδικήματα διαπράχθηκαν σε διάστημα δέκα σεζόν, αφού ο έλεγχος έγινε από τη σεζόν 2009-10 έως και τη 2017-18.

Η Μάντσεστερ Σίτι εξέδωσε χθες την πρώτη της ανακοίνωση και αρνήθηκε τις κατηγορίες, ενώ ανέφερε πως θα κάνει έφεση κατά της απόφασης. Η εκδίκαση της υπόθεσης και η ανακοίνωση των ποινών είναι χρονοβόρες διαδικασίες ενώ δεν υπάρχει ξεκάθαρο χρονοδιάγραμμα σχετικά με το πότε θα ανακοινωθούν οι ποινές, ούτε τι ποινές μπορεί να επιβληθούν.

Επομένως γεννάται ένα εύλογο ερώτημα, αφού σαφώς δεν πρόκειται για την πρώτη φορά στην ιστορία του αθλήματος που κάποια ομάδα παρενέβη τους κανονισμούς. Το ερώτημα είναι απλό: Τι συνέβη στα προηγούμενα ποδοσφαιρικά σκάνδαλα;

Η περίπτωση της Λιντς στον Α΄Παγκόσμιο Πόλεμο

Η Λίντς είχε βρεθεί αντιμέτωπη σε αντίστοιχη περίπτωση πριν από έναν αιώνα και η υπόθεσή της είχε αρκετές ομοιότητες με αυτή που έχει βρεθεί τώρα η Μάντσεστερ Σίτι.

Το 1919, η Leeds City FC έγινε ο πρώτος σύλλογος στην ιστορία του αγγλικού ποδοσφαίρου που αποβλήθηκε από τη Football League και διαλύθηκε αναγκαστικά στη μέση της σεζόν.

Κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, η Leeds City παραβίασε τους κανονισμούς για το ανώτατο όριο μισθών, πραγματοποιώντας παράνομες πληρωμές σε μετρητά για να προσελκύσει κορυφαίους παίκτες από άλλες ομάδες.

Το σχέδιο αποκαλύφθηκε τον Ιούλιο του 1919, όταν στον αμυντικό Τσάρλι Κόπλαντ αρνήθηκαν αύξηση μισθού και τον έστειλαν στην Κόβεντρι Σίτι. Σε αντίποινα, ο Κόπλαντ κατήγγειλε στις ποδοσφαιρικές αρχές την οικονομική ατασθαλία του συλλόγου.

Μια κοινή επιτροπή της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας και της Ποδοσφαιρικής Λίγκας ξεκίνησε επίσημη έρευνα, ζητώντας να δει τα λογιστικά βιβλία της Leeds City. Τα μέλη της διοίκησης του συλλόγου αρνήθηκαν κατηγορηματικά να συνεργαστούν και απέκρυψαν τα οικονομικά τους αρχεία [με ορισμένες μαρτυρίες να υποδηλώνουν ότι έκαψαν ακόμη και τα βιβλία]. Λόγω αυτής της ανυπακοής, επιβλήθηκαν αυστηρές κυρώσεις μετά από οκτώ αγώνες της σεζόν 1919–20 και, τον Οκτώβριο του 1919, η Leeds City αποβλήθηκε επίσημα από τη λίγκα και διαλύθηκε οριστικά.

Εν τω μεταξύ, πέντε στελέχη του συλλόγου δέχθηκαν ισόβια αποκλεισμό, μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος Τζόζεφ Κόνορ και ο πρώην προπονητής Χέρμπερτ Τσάπμαν «Αν και ο αποκλεισμός του Τσάπμαν ακυρώθηκε αργότερα, επιτρέποντάς του να αναλάβει την προπονητική της Χάντερσφιλντ Τάουν και της Άρσεναλ».

Η κατάρρευση της Leeds City άφησε ένα τεράστιο ποδοσφαιρικό κενό στην πόλη και, ακριβώς την ίδια ημέρα με τη δημοπρασία των παικτών, τοπικοί οπαδοί και επιχειρηματίες συγκεντρώθηκαν στο Salem Chapel στο Holbeck και ψήφισαν ομόφωνα την ίδρυση ενός συλλόγου που θα την διαδεχόταν: της Leeds United FC.

Η Γιουβέντους και το σκάνδαλο Calciopoli

Αναμφίβολα το γνωστότερο ποδοσφαιρικό σκάνδαλο στην ιστορία του αθλήματος είναι το σκάνδαλο με πρωταγωνίστρια τη Γιουβέντους, από το οποίο το Ιταλικό ποδόσφαιρο ακόμα δεν έχει καταφέρει να επανέλθει πλήρως, όπως αποδεικνύεται από τις συνεχόμενες αποτυχίες της Εθνικής Ιταλίας να μετέχει σε μεγάλες διοργανώσεις αλλά και στην υποβάθμιση του Ιταλικού Πρωταθλήματος σε σχέση με το ένδοξο παρελθόν του.

Τον Μάιο του 2006, η Juventus βρέθηκε στο επίκεντρο του σκανδάλου Calciopoli, της μεγαλύτερης κρίσης διαφθοράς στην ιστορία του ιταλικού ποδοσφαίρου.

Το σκάνδαλο ξέσπασε ακριβώς τη στιγμή που ολοκληρωνόταν η season 2005/06 της Serie Α. Αποσπάσματα τηλεφωνικών συνομιλιών διέρρευσαν στα ΜΜΕ, αποκαλύπτοντας ένα δίκτυο διαφθοράς. Οι υποκλοπές αποκάλυψαν ότι ο γενικός διευθυντής της Γιουβέντους, Λουτσιάνο Μόγκι, και ο διευθύνων σύμβουλος, Αντόνιο Τζιράουντο, ασκούσαν συστηματική πίεση στους υπεύθυνους για τον διορισμό διαιτητών, προκειμένου να αναθέτουν ευνοϊκούς διαιτητές στους αγώνες της Γιουβέντους και να χειραγωγούν τις αποφάσεις με στόχο την αποβολή αντιπάλων παικτών.

Τον Μάιο του 2006, ολόκληρο το διοικητικό συμβούλιο της Γιουβέντους παραιτήθηκε εν μέσω του σκανδάλου. Ο γενικός διευθυντής Λουτσιάνο Μότζι παραιτήθηκε επίσης και αργότερα του επιβλήθηκε ισόβια απαγόρευση από το ποδόσφαιρο, ενώ ο προπονητής Φάμπιο Καπέλο αποχώρησε επίσης λίγο αργότερα.

Οι παίκτες της Γιουβέντους γιόρτασαν την κατάκτηση του τίτλου της Σέριε Α στον αγωνιστικό χώρο μετά τη νίκη επί της Ρετζίνα. Ωστόσο, οι πανηγυρισμοί δεν κράτησαν για πολύ, καθώς μετά την απόφαση του αθλητικού δικαστηρίου αργότερα εκείνο το καλοκαίρι, η Γιουβέντους υπέστη άνευ προηγουμένου αθλητικές κυρώσεις.

Ο σύλλογος υποβιβάστηκε στη Serie Β για πρώτη φορά στην ιστορία του, ενώ του αφαιρέθηκαν επίσης δύο πρωταθλήματα της Serie A (ο τίτλος της περιόδου 2004–05 παρέμεινε ακαθόριστος, και ο τίτλος της περιόδου 2005–06 απονεμήθηκε στην Ίντερ ) και, μετά από έφεση, ξεκίνησε τη σεζόν 2006–07 στη Serie B με αφαίρεση εννέα βαθμών.

Ο υποβιβασμός προκάλεσε μαζική έξοδο παικτών, με αστέρες όπως ο Ζλάταν Ιμπραήμοβιτς, ο Φάμπιο Κανναβάρο και ο Πάτρικ Βιεϊρά να αποχωρούν, αν και θρύλοι του συλλόγου όπως ο Αλεσάντρο Ντελ Πιέρο και ο Τζιανλουίτζι Μπουφόν επέλεξαν να παραμείνουν και να βοηθήσουν τη Γιουβέντους να επιστρέψει στην κορυφαία κατηγορία.

Η οικονομική κατάρρευση των Rangers το 2012 που τους έστειλε από την κορυφή στην 4η κατηγορία

Μία από τις πιο δραματικές σελίδες στην ιστορία των Rangers γράφτηκε το 2012, όταν ο ιστορικός σύλλογος βρέθηκε αντιμέτωπος με οικονομική κατάρρευση, και αφανισμό με αποτέλεσμα να υποχρεωθεί να ξεκινήσει ξανά από το χαμηλότερο επίπεδο του σκωτσέζικου επαγγελματικού ποδοσφαίρου, προκειμένου να μην διαλυθεί οριστικά

Η κρίσιμη ημερομηνία ήταν η 14η Φεβρουαρίου 2012, όταν οι Rangers τέθηκαν επίσημα υπό καθεστώς διοίκησης. Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρέθηκαν φορολογικές οφειλές περίπου 9 εκατομμυρίων λιρών και είχαν συσσωρευτεί κατά την περίοδο ιδιοκτησίας του Craig Whyte, ο οποίος είχε αποκτήσει τον σύλλογο έναν χρόνο νωρίτερα έναντι μόλις μίας λίρας.

Παράλληλα, οι Rangers κουβαλούσαν ήδη σημαντικές οικονομικές υποχρεώσεις από το παρελθόν. Σε αγωνιστικό επίπεδο, η Scottish Premier League επέβαλε αφαίρεση 10 βαθμών, εξέλιξη που ουσιαστικά έθεσε τέλος στη διεκδίκηση του πρωταθλήματος απέναντι στη Celtic.

Οι διαχειριστές επιχείρησαν να διασώσουν την εταιρεία μέσω ενός Company Voluntary Arrangement (CVA), όμως η πρόταση απορρίφθηκε. Η εξέλιξη αυτή οδήγησε τελικά την παλιά εταιρική οντότητα σε εκκαθάριση.

Στις 14 Ιουνίου 2012, η νεοσύστατη The Rangers Football Club Ltd, που είχε ιδρυθεί τον Μάιο της ίδιας χρονιάς, απέκτησε την εμπορική δραστηριότητα και τα περιουσιακά στοιχεία της προηγούμενης εταιρείας. Το τίμημα της συναλλαγής καταγράφηκε στα 5,5 εκατομμύρια λίρες. Στα στοιχεία περιλαμβάνονταν το γήπεδο του συλλόγου, το ιστορικό Ibrox,το προπονητικό κέντρο και τα δικαιώματα που συνδέονταν με το brand των Rangers.

Την ίδια στιγμή, η κρίση είχε άμεσες συνέπειες και στο αγωνιστικό τμήμα. Πολλοί ποδοσφαιριστές της πρώτης ομάδας δεν συμφώνησαν να μεταφέρουν τα συμβόλαιά τους στη νέα εταιρεία και αποχώρησαν ως ελεύθεροι.

Η νέα διοίκηση επιχείρησε αρχικά να εξασφαλίσει θέση στην κορυφαία κατηγορία, όμως η προσπάθεια δεν προχώρησε. Ακολούθησε νέα ψηφοφορία για την ένταξη των Rangers στη δεύτερη κατηγορία, με τους συλλόγους της Scottish Football League να αποφασίζουν τελικά την τοποθέτησή τους στην Third Division, δηλαδή στο τέταρτο και χαμηλότερο επίπεδο του επαγγελματικού σκωτσέζικου ποδοσφαίρου.

Έτσι, τη σεζόν 2012/13, οι Rangers βρέθηκαν να αγωνίζονται απέναντι σε ομάδες πολύ χαμηλότερου αγωνιστικού επιπέδου, έχοντας προηγουμένως κατακτήσει δεκάδες τίτλους και εγχώρια τρόπαια.

Η επανεκκίνηση αποδείχθηκε σταδιακή. Οι Rangers πέρασαν από τις χαμηλότερες κατηγορίες, επέστρεψαν στην κορυφαία κατηγορία για τη σεζόν 2016/17 και άρχισαν να χτίζουν ξανά την αγωνιστική τους ταυτότητα.

Η μεγάλη επιστροφή ολοκληρώθηκε τη σεζόν 2020/21, όταν, υπό την τεχνική ηγεσία του Στίβεν Τζέραρντ, οι Rangers κατέκτησαν το πρωτάθλημα Σκωτίας. Η επιτυχία είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς έβαλε τέλος στην προσπάθεια της Celtic να φτάσει σε ένα πρωτοφανές σερί δέκα διαδοχικών πρωταθλημάτων.