Αγαπάμε το PlayStation, γι’ αυτό και το «κλείνουμε»

Για οποιονδήποτε οι δύο λέξεις PlayStation Blackout μοιάζουν σαν ένα μεγαλό -ίσως και γελοίο- αστείο, για τους αφοσιωμένους λάτρεις των videogames (που πίστεψέ μας, είναι πολλοί) ήταν ο πιο δραστικός τρόπος διαμαρτυρίας απέναντι στη Sony για το μέλλον του PlayStation.

Για να έχεις εικόνα, από τις 23 Αυγούστου έχει ξεκινήσει το #PSBlackout, μια οργανωμένη κινητοποίηση που καλεί τους παίκτες να αποσυνδεθούν από το PlayStation Network, να μην παίξουν, να μην αγοράσουν παιχνίδια ή άλλο περιεχόμενο και, γενικότερα, να απέχουν από τις υπηρεσίες της Sony. Η αρχική δράση είχε οριστεί να διαρκέσει μέχρι τις 30 Αυγούστου και οργανώθηκε από την ομάδα DoesItPlay, η οποία ασχολείται με τη διατήρηση των videogames και του physical gaming.

Ο λόγος; Η απόφαση της Sony να σταματήσει από τον Ιανουάριο του 2028 την παραγωγή φυσικών δίσκων για τα νέα παιχνίδια PlayStation.

Τα games που θα έχουν ήδη κυκλοφορήσει σε δίσκους μέχρι τότε δεν επηρεάζονται, όμως οι νέες κυκλοφορίες θα διατίθενται αποκλειστικά ψηφιακά και η Sony παρουσιάζει την απόφαση ως φυσική εξέλιξη μιας αγοράς όπου οι ψηφιακές αγορές έχουν πλέον ξεπεράσει κατά πολύ τις φυσικές.

Δεν είναι μόνο για τους δίσκους

Αν το δεις επιφανειακά, όλη αυτή η ιστορία μπορεί να μοιάζει λίγο υπερβολική. Γιατί να γίνει ολόκληρο blackout επειδή δεν θα υπάρχει ένα πλαστικό δισκάκι μέσα σε ένα κουτί; Ας είμαστε ειλικρινείς, δεν είναι αυτό το πραγματικό θέμα, αλλά η ιδιοκτησία.

Όταν αγοράζεις ένα physical game, έχεις ένα αντικείμενο στα χέρια σου. Μπορείς να το κρατήσεις, να το πουλήσεις, να το δανείσεις, να το ανταλλάξεις με έναν φίλο ή να το βάλεις στο ράφι και να το ξαναβρείς μετά από 15 χρόνια. Με ένα digital game τα πράγματα είναι αλλιώς.

Η ίδια η Sony αναφέρει στους όρους του PlayStation Store ότι ο χρήστης αποκτά προσωπική άδεια χρήσης του προϊόντος και όχι την ιδιοκτησία του ίδιου του προϊόντος. Η άδεια αυτή, μάλιστα, δεν είναι μεταβιβάσιμη εκτός αν κάτι διαφορετικό επιβάλλεται από την τοπική νομοθεσία και αυτό είναι κάτι που ενοχλεί μεγάλο κομμάτι της gaming κοινότητας.

Γιατί αν το παιχνίδι δεν είναι πραγματικά δικό σου, τότε τι ακριβώς αγοράζεις;

Το gaming γίνεται όλο και περισσότερο υπηρεσία

Το gaming έχει ήδη διανύσει τεράστια απόσταση από την εποχή που αγόραζες ένα κουτί, έβαζες τον δίσκο στην κονσόλα και ήξερες ότι αυτό το παιχνίδι θα βρίσκεται στο ράφι σου για όσο καιρό θέλεις. Σήμερα έχουμε digital stores, subscriptions, DLC, online-only λειτουργίες, patches, licences και παιχνίδια που εξαρτώνται αποκλειστικά από servers.

Μια τάση που είναι λίγο-πολύ ξεκάθαρη με τη Sony να υποστηρίζει ότι η αγορά έχει ήδη στραφεί μαζικά προς το digital. Η απόφαση για το 2028, άλλωστε, παρουσιάστηκε ακριβώς ως προσαρμογή στις σημερινές καταναλωτικές συνήθειες.

Το πρόβλημα είναι ότι όσο περισσότερο ψηφιακό γίνεται το gaming, τόσο μεγαλύτερος γίνεται ο έλεγχος της πλατφόρμας.

Και αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει μεταχειρισμένη αγορά για ένα digital copy, ούτε να το δανείσεις μπορείς, ή να το πουλήσεις όταν το βαρεθείς. Και αν κάποτε ένα προϊόν αφαιρεθεί από ένα store ή πάψει να υποστηρίζεται, ο παίκτης έχει πολύ λιγότερες επιλογές.

Δεν σημαίνει ότι η Sony θα ξυπνήσει ένα πρωί και θα διαγράψει όλα τα παιχνίδια που έχουμε αγοράσει καθώς αυτό θα ήταν καταστροφικό για την εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Όμως η ίδια η φύση του digital ownership δημιουργεί ένα διαφορετικό μοντέλο σχέσης ανάμεσα στον παίκτη και το παιχνίδι. Και αυτό ακριβώς φοβούνται οι άνθρωποι πίσω από το #PSBlackout.

Οι περισσότεροι άνθρωποι που συμμετέχουν σε ένα τέτοιο μποϊκοτάζ δεν είναι άνθρωποι που μισούν το PlayStation, αλλά το ακριβώς το αντίθετο.

Είναι εκείνοι που μεγάλωσαν με PlayStation, έχοντας PS1, PS2, PS3, PS4 και τώρα PS5. Εκείνοι που έχουν λιώσει εκατοντάδες ώρες σε Gran Turismo, God of War, Uncharted, The Last of Us, Spider-Man και δεκάδες ακόμη παιχνίδια.

Γι' αυτό και η διαμαρτυρία έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον από ένα απλό «δεν μου αρέσει η απόφαση της Sony», ίσως περισσότερο ένα «μην αλλάξεις αυτό που αγαπάμε χωρίς να μας ακούσεις».

Και αυτό εξηγεί γιατί η αντίδραση δεν περιορίστηκε μόνο σε ένα hashtag και ένα ολόκληρο κίνημα έχει ξεσηκωθεί στα social media, στα trailers και στα State of Play της Sony, με το «no disc, no buy» να επανέρχεται διαρκώς στα σχόλια.

Αλλά μπορεί πραγματικά να πονέσει τη Sony;

Μπορεί ένα blackout μίας εβδομάδας να χτυπήσει τη Sony; Σίγουρα όχι, καθώς η εταιρία γνωρίζει καλά ότι οι gamers θα επιστρέψουν, ειδικά σε μια περίοδο που όλοι μετρούν αντίστροφα για Marvel’s Wolverine και κυρίως, το GTA 6.

To να μην παίξεις PlayStation για επτά ημέρες είναι αναμφίβολα ένα δυνατό μήνυμα, το να μην αγοράσεις όμως GTA VI, να ακυρώσεις ένα preorder ή να σταματήσεις μια συνδρομή PlayStation Plus είναι κάτι που μετατρέπεται πολύ πιο εύκολα σε οικονομικό μήνυμα.

Και αυτό είναι το μεγάλο τεστ για το #PSBlackout.

Γιατί είναι εύκολο να πεις «no disc, no buy», πολύ δυσκολότερο όμως να το τηρήσεις όταν το παιχνίδι που περιμένεις εδώ και χρόνια βρίσκεται μπροστά σου.

Το παράδοξο της υπόθεσης

Δεν πρόκειται απαραίτητα για μια μάχη ανάμεσα σε ανθρώπους που αγαπούν τους δίσκους και υπερασπιστές του digital, καθώς οι περισσότεροι gamers χρησιμοποιούν και τα δύο. Το ζήτημα είναι αν στο μέλλον θα υπάρχει ακόμη η επιλογή. Γιατί έτσι και εξαφανιστεί το physical, δεν υπάρχει επιστροφή.

Το PlayStation Blackout έχει μεγαλύτερη σημασία από όσο δείχνει ένας αριθμός χρηστών που αποφάσισαν να μην ανοίξουν την κονσόλα τους για μία εβδομάδα, αλλά είναι μια μάχη για το αν, σε δέκα ή είκοσι χρόνια, θα μπορούμε να κοιτάξουμε το ράφι μας και να πούμε:

«Αυτά τα παιχνίδια είναι δικά μου.»

Ή αν θα χρειάζεται απλώς να ελπίζουμε ότι κάποιος server θα συνεχίζει να λειτουργεί. Για αυτό και υποστηρίζουμε ότι το θέμα είναι πολύ μεγαλύτερο θέμα από έναν απλό δίσκο.