ΦΑΛΛΗΦΟΡΙΑ 2017: Σάββατο 25 Φεβρουαρίου, 6 μμ., Είσοδος Μουσείου Ακροπόλεως
SHARE

ΦΑΛΛΗΦΟΡΙΑ 2017: Σάββατο 25 Φεβρουαρίου, 6 μμ., Είσοδος Μουσείου Ακροπόλεως

Τα Φαλληφόρια θα διεξαχθούν για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά, το Σάββατο, 25 Φεβρουαρίου, στις 18:00, στο ιστορικό κέντρο των Αθηνών, με σημείο εκκίνησης το Μουσείο της Ακρόπολης, Διονυσίου Αρεοπαγίτου 15.

Με ζωτικό ενθουσιασμό και σκωπτική ευπρέπεια ένας σύγχρονος αριστοφανικός θίασος, αποτελούμενος από Μαινάδες, φαλλοφόρους Σατύρους και Σειληνούς, μεθοκόπους, τον Θεό Πάνα και τον εξάρχοντα ηθοποιό Διόνυσο, θα συναντήσει στο μουσείο τους συμμετέχοντες, με τη συνοδεία άσκαυλων (γκάιντες), αυλών, κροτάλων, κυμβάλων και τυμπάνων. 

Αρχέγονοι κωμαστικοί χοροί (κόρδακας), αυστοσχέδια σκωπτικά φαλλικά άσματα και διαδραστικά δρώμενα, θα συμπαρασύρουν παρευρισκόμενους και περαστικούς μέσα στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, τα στενά της Πλάκας, τους Αέρηδες, την πλατεία Μοναστηρακίου και το Θησείο. Η πομπή θα καταλήξει έξω από το αρχαίο νεκροταφείο του Κεραμεικού, όπου θα πραγματοποιηθεί αποκαθήλωση των προσωπείων του θιάσου και η ευωχία θα μετατραπεί σε κατανυκτική ατμόσφαιρα – ιερό φόρο τιμής – ως είθισται στην Ελληνική παράδοση, σε νεκρούς και προγόνους.

Οι ρίζες

Φαλληφόρια ονομάζονταν μία αρχαία εορτή που επιτελούνταν στην Αττική στα πλαίσια των κατ’ αγρούς Διονυσίων. Οι ρίζες των Φαλληφορίων, διακλαδώνονται αρμονικά από τα βάθη των αιώνων έως το σήμερα, με κυρίαρχο στοιχείο τους, τη μέθεξη και τον ερωτισμό (διονυσιασμό), για τη διασφάλιση της ευκαρπίας και της ευγονίας της γης, το καλωσόρισμα δηλαδή της Άνοιξης.

Οι απαρχές της Διονυσιακής λατρείας, έχουν σχέση με την παραγωγική διαδικασία. Τις συναντάμε στα πρώτα χρόνια που ο άνθρωπος εγκαταστάθηκε σε συγκεκριμένες περιοχές και άρχισε να καλλιεργεί και να παρακολουθεί τον ετήσιο κύκλο της ανθοφορίας και της βλάστησης. Σε μια κρίσιμη καμπή του χρόνου, στο πέρασμα από το χειμώνα στην άνοιξη, οι άνθρωποι, με τις προεαρινές τελετουργίες και το ξέφρενο ξέσπασμα χαράς πανηγύριζαν την ετήσια αναγέννηση του κόσμου. Κάπως έτσι, κάποιοι έφτασαν στις σημερινές απόκριες και ο τελεστικός θίασος Διόνυσος Ελευθερεύς στα Φαλληφόρια.
«…δυο πρόσωπα είναι τα πιο σημαντικά στον κόσμο: η θεά Δήμητρα - είναι η Γη, πες την με όποιο όνομα εσύ θέλεις - το ένα, κι αυτή με τα ώριμα καρπίσματά της τρέφει τους θνητούς• το άλλο αυτός που ήρθε αργότερα• ο γιος της Σεμέλης, βρήκε κι έφερε για τους θνητούς το υγρό πιοτό του σταφυλιού». Ευριπίδης, Βάκχες, στ. 274-285.

Ο Διόνυσος της έκστασης και της μεταμόρφωσης

Ο Βάκχος Διόνυσος (μαινόμενος) και ο Λύσιος (απελευθερωτής), είναι ο θεός που προκαλεί στους λατρευτές του έναν πρωτόγνωρο θρησκευτικό ενθουσιασμό. Εκείνος που απελευθερώνει τα πιο ενδόμυχα ένστικτα και απομακρύνει προσωρινά τον άνθρωπο από τους καταναγκασμούς και τους καθιερωμένους κανόνες της καθημερινότητας. Ο οργιαστικός χορός και το μεθύσι από το σύμβολο του ελευθερωτή θεού, τον οίνο - οιωνός του νου -, με τη γλυκιά ζάλη και την έκσταση που προκαλούν, οδηγούν σε λύτρωση και απελευθέρωση από την καθημερινότητα, καθώς και κάθαρση από τους ρύπους των παθών και της κακίας που ταλανίζουν δυστυχώς συχνά τον σύγχρονο άνθρωπο.
«Γεια σου παιδί της όμορφης Σεμέλης·..όποιος σε λησμονήσει δεν θα μπορέσει ούτε στιγμή γλυκόφθογγο τραγούδι να τονίσει». Ομηρικός Ύμνος στο Διόνυσο, στίχοι (58-59).

Τα Όργια

Η ταύτιση της γονιμότητάς της γης με τη γυναικεία γονιμότητα, καθίσταται στα Φαλληφόρια ως βάση για μια σειρά μιμικών παραστάσεων με το ταυτόσημο θέμα: όργωμα-συνουσία. Το αλέτρι, το υνί και ο φαλλός, είναι από τα πλέον αρχέγονα σύμβολα των Ελληνικών φαλλικών παραδόσεων, τόσο ως θεατρικά εξαρτήματα των μεταμφιεσμένων όσο και ως μέσα ενθύμησης για την αλληλεπίδραση της Φύσης με τον άνθρωπο. Το κατ’εξοχήν απεικονιστικό σύμβολο της γονιμότητας προς τιμήν του Διονύσου Φαλλήνα, για την επικράτηση της Άνοιξης, είναι ο Φαλλός, ύψιστο αποτροπαϊκό μέσο εναντίον κάθε επιβουλής και σύμβολο γονιμοποιό όχι μόνο για τη γέννεση του ανθρώπου αλλά και για την ψυχογονική αναζωογόνηση της ίδιας της μητέρας Φύσης. Στις μέρες μας, στα σύγχρονα Φαλληφόρια, διαφαίνεται ξανά μια υπόσχεση αιώνιας γονιμότητας, από την ταιριαστή συνταύτιση φύσης και ανθρώπου.

Η μαγεία της μεταμόρφωσης

Απαραίτητο εργαλείο για τον ζωτικό μετασχηματισμό και αναγέννηση των λατρευτικών παραδόσεων, μια και ο Διόνυσος είναι ο θεός της μεταμόρφωσης και ένα από τα σύμβολά του είναι και το προσωπείο, είναι η μεταμόρφωση με τη βοήθεια μασκών. Οι μάσκες της αρχαιότητας, φτιαγμένες από φθαρτά υλικά, όπως δέρμα ή ξύλο, δεν έχουν δυστυχώς διασωθεί. Είναι δυνατή όμως η μελέτη της μορφής τους από τα πήλινα αντίγραφα τους. Τα έως τώρα αναπαραγόμενα προσωπεία των Φαλληφορίων κατά την κατασκευή τους, θα λέγαμε πως αγγίζουν τα όρια της πειραματικής αρχαιολογίας, καθώς έχει συλλεχθεί έπειτα από εμπεριστατωμένη μελέτη, κάθε δυνατή πληροφορία για την ανασύστασή τους. Ο θύρσος, η ιερή ράβδος του θεού, στολισμένη με αμπελόφυλλα, κισσό και με ένα κουκουνάρι στην κορυφή ή το φαλλικό σύμβολο της γονιμότητας, θα είναι επίσης κυρίαρχο στοιχείο και της φετινής διοργάνωσης των Φαλληφορίων, κρατώντας το διονυσιακό ρυθμό στα ύψη, με χτυπήματα-ξυπνήματα στη μητέρα γη.

Τα χορικά

Συμβολικό χαρακτήρα είχαν και έχουν τα χορικά των Φαλληφορίων, με τις ρίζες τους να διακλαδώνονται με Ομηρικό ρυθμό από τη Μινωική Κρήτη και την αρχαία Θράκη, καθώς ο χορός εφαρμοζόταν έκτοτε σε διαβατήριες τελετές για την εξασφάλιση της ευγονίας της Γης, της καλής υγείας και ανθοφορίας της ψυχής του ανθρώπου, της καλής τύχης και προστασίας από το κακό. Αξίζει να τονιστεί, πως όλοι οι διασωθέντες παραδοσιακοί χοροί της σύγχρονης εποχής, σχετίζονται άμεσα με τις περιοδικές κυκλικές κινήσεις των ουράνιων σωμάτων και κατ΄ επέκταση με τον μυστηριακό βαθμό του κύκλου της ψυχής, αλλά και τον κύκλο της ίδιας της ζωής και της Φύσης.

Ζωή και Θάνατος

Σε όλη την Διονυσιακή λατρευτική δράση, μέσω της ιδέας του θανάτου, αναδεικνύεται ο πολύτιμος συμβολισμός της ίδιας της γης, που υποδέχεται τα σώματα των νεκρών αλλά κυοφορεί και τροφοδοτεί στη μήτρα της κάθε μορφή νέας ζωής. Το μυστήριο της ζωής, του θανάτου και της ανάστασης, φαίνεται συμβολικά μέσα στην πορεία του σπόρου, ο οποίος το Φθινόπωρο πέφτει στη γη (πεθαίνει) και ανθίζει την Άνοιξη για να χαρίσει πάλι την ελπίδα της επιστροφής και της αναγέννησης. Μέσα από το σπόρο, η συμφιλίωση με το θάνατο δίνει στους ανθρώπους την αίσθηση μιας απεριόριστης υπαρξιακής ελευθερίας. Η τελευταία στάση της πομπής των Φαλληφορίων γίνεται στο νεκροταφείο του Κεραμεικού. Στις συγκινησιακές αυτές στιγμές της μεγάλης ευωχίας, τιμούμε με χόη όσους έχουν παρέλθει, σε ένα σημείο σταθμό για την οργανική σχέση αλληλεπίδρασης και ψυχικής ενότητας του συνόλου των νεκρών με των ζωντανών, του τωρινού με το πεπερασμένο.

Οι φαλλικοί συμβολισμοί, οι τελετουργικοί χοροί, η μεταμόρφωση, η μέθεξη και οι άλλες εκδηλώσεις, που έχουν τις ρίζες τους στις αρχέγονες λατρευτικές Διονυσιακές τελετές, συνδέονται στα σύγχρονα Φαλληφόρια με ψυχαγωγική, κοινωνική αλλά και αυτογνωσιακή διάσταση. Η αυτογνωσία στη φετινή διοργάνωση προϋποθέτει μεταξύ άλλων πνεύμα και χιούμορ (χιούμορ, ο έχων χυμούς, ο χυμώδης), αφού κουβαλά μέσα της το «σπέρμα» της κοινωνικής ανατροπής. Σας περιμένουμε για να βιώσουμε όλοι μαζί τη χαρά της αναγέννησης και το καλωσόρισμα της Άνοιξης από τους σταφυλοχυμούς του Διονύσου!

Ψυχή της διοργάνωσης των Φαλληφορίων, είναι ο πολιτισμολόγος Παρμενίδης Ι. Μπουσίου, σε συνεργασία με τον τελεστικό θίασο «Διόνυσος Ελευθερεύς» και την ομάδα τέχνης και χορού «Ατραπός». Τα προσωπεία φιλοτεχνήθηκαν από τον γλύπτη και ζωγράφο Εξηκία Τριβουλίδη. Θα ήταν μεγάλη παράλειψη να μην αναφερθεί και η μεγάλη αγάπη του ευρύ κοινού για τα Φαλληφόρια στις προηγούμενες διοργανώσεις αλλά και πολλών φίλων που προσεγγίζουν με την απαραίτητη τελετουργική αίσθηση τα ελληνικά λατρευτικά δρώμενα συμπλέοντας μαζί μας.

https://www.facebook.com/events/1693634714259812/

https://www.facebook.com/%CE%A6%CE%91%CE%9B%CE%9B%CE%97%CE%A6%CE%9F%CE%A1%CE%99%CE%91-555113871274425/?fref=ts

Τερματοφύλακας: Το πιο δυστυχισμένο «πλάσμα» του γηπέδου
Τερματοφύλακας: Το πιο δυστυχισμένο «πλάσμα» του γηπέδου
Μειώνονται σταδιακά οι ομάδες στην Volley League! Με 10 τη σεζόν 2020-2021
Μειώνονται σταδιακά οι ομάδες στην Volley League! Με 10 τη σεζόν 2020-2021
Όλα καλά παιδιά, μη σκάτε…
Όλα καλά παιδιά, μη σκάτε…
ΠΑΟΚ: Μήνυμα παραμονής από Γκος
ΠΑΟΚ: Μήνυμα παραμονής από Γκος

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies