Υποθαλάσσιες ερευνητικές γεωτρήσεις στο ηφαίστειο της Σαντορίνης από τον Δεκέμβριο του 2022

Οι γεωτρήσεις σε έξι σημεία μέσα στην καλδέρα της Σαντορίνης και στον ευρύτερο υποθαλάσσιο χώρο Σαντορίνης-Αμοργού, οι οποίες θα γίνουν με το ωκεανογραφικό πλοίο "JOIDES Resolution", θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο της Αποστολής 398 του Διεθνούς Προγράμματος Διερεύνησης των Ωκεανών (International Ocean Discovery Program-IODP), ενός από τα πιο φιλόδοξα και πιο μακρόχρονα διεθνή επιστημονικά προγράμματα στον κόσμο.

Το εξειδικευμένο ωκεανογραφικό πλοίο, ένα από τα μεγαλύτερα για ερευνητικές γεωτρήσεις στον κόσμο, προγραμματίζεται να ξεκινήσει από το ισπανικό λιμάνι της Ταραγόνα στις 6 Δεκεμβρίου 2022 με κατεύθυνση το Αιγαίο και η αποστολή θα έχει ολοκληρωθεί έως τις 5 Φεβρουαρίου 2023. Ήδη έχουν ξεκινήσει πυρετωδώς οι προετοιμασίες τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.

Το IODP περιλαμβάνει 22 χώρες μέλη με οικονομική υποστήριξη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ιαπωνία, την Κίνα, την Αυστραλία, την Κορέα, την Ινδία, τον Καναδά και 14 ευρωπαϊκές χώρες. Σκοπός του είναι να μελετήσει την εξέλιξη της Γης, όπως έχει αποτυπωθεί στα ιζήματα και στα πετρώματα κάτω από το βυθό των ωκεανών. Αυτό γίνεται με βαθιές θαλάσσιες ερευνητικές γεωτρήσεις και ανακτήσεις πυρήνων ιζημάτων και πετρωμάτων, τα οποία στη συνέχεια μελετώνται λεπτομερώς από επιστήμονες από όλο τον κόσμο.

Τέτοια ιζήματα και πετρώματα είναι αρχεία διαδικασιών που λαμβάνουν χώρα στον πυθμένα του ωκεανού, στους ωκεανούς, ακόμη και στην ατμόσφαιρα. Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό των ιζημάτων σε λεκάνες γύρω από ηφαίστεια -όπως αυτά του Αιγαίου- είναι ότι περιέχουν μακρά, συνεχή καταγραφή της ηφαιστειακής δραστηριότητας. Το IODP χρησιμοποιεί έναν αριθμό διαφορετικών πλοίων γεώτρησης, αλλά το κυριότερο είναι το «JOIDES Resolution», το οποίο περιηγείται συνεχώς στους ωκεανούς του πλανήτη, πραγματοποιώντας διαφορετικά επιστημονικά έργα γεωτρήσεων.

Τώρα αυτό το μεγάλο πλοίο θα έλθει και στην Ελλάδα. Μετά από τέσσερα χρόνια αυστηρής αξιολόγησης, το IODP ανακοίνωσε την έγκριση (με "άριστα" μάλιστα) της επιστημονικής πρότασης για τη διεξαγωγή θαλάσσιων ερευνητικών γεωτρήσεων στο ηφαιστειακό συγκρότημα στο Κότιο Αιγαίο, που αποτελείται από τις ηφαιστειακές νησίδες των Χριστιανών, την καλδέρα της Σαντορίνης, τη Νέα και Παλαιά Καμένη (όπου η τελευταία έκρηξη συνέβη το 1950) και το υποθαλάσσιο ηφαίστειο Κολούμπο, κοντά στη Σαντορίνη, το οποίο εξερράγη το 1650.

Η Σαντορίνη είναι μια εμβληματική τοποθεσία, τόσο σε θέματα ηφαιστειολογίας όσο και αρχαιολογίας, λόγω της μεγάλης έκρηξης της Ύστερης Εποχής του Χαλκού (η λεγόμενη "Μινωική έκρηξη") και του πιθανού αντίκτυπου της στη Μινωική Κρήτη. Η ηφαιστειακή δραστηριότητα της Σαντορίνης έχει μελετηθεί λεπτομερώς από διάφορες διεθνείς επιστημονικές ομάδες τις τελευταίες δεκαετίες, καθιστώντας το ένα από τα καλύτερα μελετημένα ηφαίστεια στον κόσμο. Ωστόσο, η υποθαλάσσια περιοχή του ηφαιστείου έχει μελετηθεί πολύ λιγότερο και αυτός είναι πλέον ο στόχος του IODP.

Διαβάστε περισσότερα στο Cnn.gr