Άλμα στο κενό

Επιθυμούσα να ατονήσει στο κεφάλι μου το θέμα. Να μη χρειαστεί να γράψω –και πάλι– για κάτι τέτοιο. Άλλωστε η επικαιρότητα ήταν με το μέρος μου. Πληθωρικές συνεντεύξεις Tύπου, επίδοξοι επενδυτές-σωτήρες, συναρπαστικές μπασκετικές αναμετρήσεις, οι γοργόνες της πισίνας στα σαλόνια της Ευρώπης, γκαζάκια στο σπίτι του Σκόκο, σκοτεινές αδειοδοτήσεις, εθνική ομάδα.

Τέσσερα χέρια και ένα blog να έχεις να γράφεις σαν πυρπολητής στο λιβυκό έδαφος. Το δικό μου το ξερό το κεφάλι όμως δεν μπορούσε να ξεκολλήσει από την ιστορία της Πηγής Δεβετζή. Υποψιάζομαι πως οι περισσότεροι αναγνώστες δεν στάθηκαν στην είδηση και τις λεπτομέρειές της περισσότερο από τρία λεπτά. Ενδεχομένως και τόση σκέψη να αξίζουν, πλέον, αυτές οι υποθέσεις. Τι να ψάξεις και τι να καταλάβεις. Όλα τα μετάλλια που μας έβγαλαν στους δρόμους έχουν παραδοθεί σε ένα νεφέλωμα: Κώστας Κεντέρης, Κατερίνα Θάνου, Φανή Χαλκιά, Αθανασία Τσουμελέκα και τώρα η Δεβετζή… Τι σημασία έχει αν ήταν δείγμα θετικό, non show, άρνηση ελέγχου στους ιπτάμενους της WADA; Η αμφιβολία αρκεί για να διαγράψει μόχθους, νίκες, ρεκόρ και μετάλλια.

Στην πραγματικότητα ήμασταν όλοι υποψιασμένοι. Παρακολουθώντας υπερφυσικά ρεκόρ σε πισίνες και ταρτάν, στην άρση βαρών, στην ποδηλασία, βλέποντας γυναίκες να μοιάζουν με παλαιστές, κορίτσια να μη μεγαλώνουν ποτέ και άντρες με αποστεωμένα πρόσωπα που δεν ιδρώνουν. Όλοι θεατές και χειροκροτητές, και στην πτώση δήμιοι.

Ο στίβος και όλα τα ατομικά αγωνίσματα είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση πρωταθλητισμού, που πρώτα απ’ όλα απαιτεί θυσίες. Άπειρες ώρες προπόνησης, μοναξιά, μηδενική κοινωνική ζωή, ελάχιστη αναγνωρισιμότητα, ακόμα λιγότερες απολαβές. Αντίπαλοι η μεζούρα, το χρονόμετρο και η αυτοπεποίθηση του αθλητή. Εκτεθειμένη μόνιμα, ανελέητα. Κανένα δεξί μπακ, κανένας σούτινγκ γκαρντ και καμιά άμυνα ζώνης δεν καλύπτει τον αθλητή των ατομικών αθλημάτων.

Η παγκόσμια ομοσπονδία με τη σαρωτική δυναμική που ανέπτυξε η τηλεόραση γρήγορα διαπίστωσε πως το προϊόν που εμπορεύεται μπορεί να αποδειχτεί και χρυσός. Άφησε τα εργαστήριά της να λειτουργούν τυπικά, άνοιξε τις πόρτες στους χορηγούς, αγνόησε τις φωνές διαμαρτυρίας και στις αποστομωτικές μαρτυρίες των αθλητών του πρώην ανατολικού μπλοκ σίγησε. Όλα αυτά για να προστατεύσει το προϊόν της. Μέχρι που το πράγμα γύρισε μπούμερανγκ. Ο κόσμος έφτυσε ένα θέαμα που υποπτευόταν πως είναι νοθευμένο και οι χορηγοί στάζουν εκατομμύρια μόνο στους Ολυμπιακούς Αγώνες.

Στην ιστορία αυτή μοναδικά θύματα –ναι, αυτή είναι η λέξη– είναι οι ίδιοι οι αθλητές. Παιδιά συνήθως φτωχών οικογενειών, ανακαλύπτουν έναν γενναίο νέο κόσμο, κολακεύονται από την εμπιστοσύνη που τους δείχνουν κυνηγοί ταλέντων και αφοσιώνονται ανιδιοτελώς σε μια κούρσα που το φωτο-φίνις δεν τους δίνει απαραίτητα θέση στο βάθρο που είχαν ονειρευτεί.

Όταν ξυπνούν, τις περισσότερες φορές είναι αργά. Εθισμένοι σε συγκεκριμένο τρόπο ζωής, αγανακτισμένοι που έμειναν πάλι εκτός σχεδιασμού για λίγα εκατοστά, με το δέλεαρ ενός πριμ, με την υπόσχεση μιας θέσης στα σώματα ασφαλείας ή στις ένοπλες δυνάμεις, και άρα τη διά βίου οικονομική εξασφάλιση, κάνουν το μεγάλο άλμα. Όχι πλέον μόνο για μια θέση στο βάθρο, αλλά για μια σύνταξη…

Έτσι έχουν τα πράγματα κι ας μη γελιόμαστε. Οι αθλητές είναι πιόνια του αθλητικού σχεδιασμού των κρατών. Κράχτες, αποπροσανατολιστικοί ελιγμοί, δούλοι ενός συστήματος φθαρμένου, που έχει ανάγκη από φιέστες για να μη φανεί η μούχλα του. Γι’ αυτό ποτέ καμία κυβέρνηση δεν ασχολήθηκε με αξιοπρέπεια με τον μαζικό ή τον σχολικό αθλητισμό. Πολύ απλά δεν τους ενδιαφέρει τίποτα πέρα από τα μετάλλια και μια φωτογραφία δίπλα σε έναν ολυμπιονίκη.

Δεν δίνω συγχωροχάρτι σε κανέναν πρωταθλητή. Ειδικά από τη στιγμή που δεν διαθέτουν τη στοιχειώδη αξιοπρέπεια της σιωπής. Ιδίως αφού συχνά πυκνά τολμούν και παρουσιάζονται σε σχολεία κηρύττοντας το ευ αγωνίζεσθαι. Δεν μου φταίνε όμως αυτοί που κάποτε υπήρξαν παιδιά με την αφίσα ενός Μπεν Τζόνσον ή μιας Μάριον Τζόουνς πάνω από το κεφάλι τους. Δεν με ενδιαφέρουν τα βαποράκια, αλλά οι έμποροι.