Κώστας Καρέτσας: Πώς η αφυδάτωση μπορεί να επηρεάσει έναν αθλητή την ώρα του αγώνα

Η αφυδάτωση συμβαίνει όταν ένας αθλητής χάνει περισσότερα υγρά απ’ όσα αναπληρώνει, συνήθως μέσω εφίδρωσης κατά τη διάρκεια παρατεταμένης ή έντονης άσκησης. Ο κίνδυνος αυξάνεται:

• σε ζεστές ή υγρές συνθήκες
• με βαρύ προστατευτικό εξοπλισμό
• κακή προσαρμογή στη ζέστη
• υπάρχουσα ασθένεια
• όταν ο αθλητής ξεκινά ήδη υποενυδατωμένος τον αγώνα

Κατά τη διάρκεια έντονης άσκησης στη ζέστη, οι απώλειες ιδρώτα μπορούν να πλησιάσουν τα 2 λίτρα ανά ώρα.

Κατά τη διάρκεια ενός αγώνα:

• Η αφυδάτωση μπορεί να εμφανιστεί αρχικά ως δίψα, ξηροστομία, πονοκέφαλος, ασυνήθιστη κόπωση, ζάλη ή λιποθυμία
• Τα ούρα μπορεί να γίνουν πιο σκούρα και λιγότερο συχνά, αν και το χρώμα των ούρων είναι πιο χρήσιμο πριν ή μετά το παιχνίδι παρά στην μέση ενός αγώνα

Καθώς η αφυδάτωση εξελίσσεται, ο αθλητής μπορεί να αναπτύξει:

• μυϊκή αδυναμία
• ευερεθιστότητα
• κακή συγκέντρωση
• πιο αργές αντιδράσεις
• αισθητή πτώση σε ταχύτητα, αντοχή και συντονισμό

μπορεί να εμφανιστούν μυϊκές κράμπες, αν και οι κράμπες δεν είναι ειδικές για την αφυδάτωση και μπορούν επίσης να αντανακλούν κόπωση ή άλλους παράγοντες.

Η εμπλοκή του κυκλοφορικού συστήματος

Ο λόγος είναι σε μεγάλο βαθμό κυκλοφορικός και θερμορυθμιστικός.

Η απώλεια σωματικού νερού μειώνει τον όγκο του αίματος, επομένως η καρδιά πρέπει να εργαστεί σκληρότερα για να διατηρήσει τη ροή του αίματος στους εργαζόμενους μύες και το δέρμα. Ο καρδιακός ρυθμός μπορεί να αυξηθεί, η αρτηριακή πίεση μπορεί να μειωθεί και το σώμα γίνεται λιγότερο αποτελεσματικό στην απαγωγή της θερμότητας.

Συνεπώς, η θερμοκρασία του πυρήνα αυξάνεται πιο γρήγορα, ενώ η προσπάθεια γίνεται πιο έντονη και η κόπωση αυξάνεται. Οι οδηγίες αθλητιατρικής σημειώνουν ότι η αφυδάτωση σε επίπεδο περίπου 2% της σωματικής μάζας μπορεί ήδη να επηρεάσει την απόδοση και τη ρύθμιση της θερμοκρασίας.

Τα συμπτώματα την ώρα ενός αγώνα

Κατά τη διάρκεια ενός αγώνα, τα προειδοποιητικά σημάδια μπορεί επομένως να κάνουν έναν αθλητή να:

• φαίνεται ξαφνικά εξαντλημένος
• πασχίζει να διατηρήσει τον ρυθμό του
• κάνει ασυνήθιστα λάθη
• παραπονιέται για πονοκέφαλο
• φαίνεται ασταθής
• χρειάζεται να καθίσει ή να ξαπλώσει

Μπορεί επίσης να εμφανιστεί γρήγορη αναπνοή και γρήγορος σφυγμός. Η αφυδάτωση μπορεί να συμβάλει στην εξάντληση από τη θερμότητα, ιδιαίτερα σε ζεστές ή υγρές συνθήκες, όταν μπορεί να εμφανιστεί έντονη εφίδρωση, ναυτία, αδυναμία, ζάλη ή λιποθυμία.

Η σύγχυση, η αλλοιωμένη συμπεριφορά, η κατάρρευση, η απώλεια συνείδησης και η αδυναμία συνέχισης της άσκησης δεν πρέπει ποτέ να θεωρούνται «απλή αφυδάτωση». Ένας αθλητής με τέτοια συμπτώματα χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση και γρήγορη ψύξη, όταν υπάρχει υποψία θερμοπληξίας.

Για υποψία ήπιας αφυδάτωσης, ο αθλητής θα πρέπει να:

• διακόψει ή να μειώσει την άσκηση/αγώνα
• μετακινηθεί σε μια πιο δροσερή περιοχή
• αντικαταστήσει τα υγρά στον οργανισμό του

Οι ανάγκες σε υγρά ποικίλλουν από αθλητή σε αθλητή. Η υπερβολική πρόσληψη υγρών είναι επίσης επικίνδυνη, καθώς μπορεί να αραιώσει το νάτριο στο αίμα και να προκαλέσει υπονατριαιμία.

Αυτό που κρατάμε είναι πως η αφυδάτωση κατά τη διάρκεια ενός αγώνα συχνά εκδηλώνεται όχι μόνο ως δίψα, αλλά και ως συνδυασμός μειωμένης απόδοσης, κόπωσης, ζάλης, πονοκεφάλου, ταχύτερου καρδιακού ρυθμού και μειωμένης συγκέντρωσης.

Πηγές:

https://health.umms.org/primary-care/recognizing-dehydration-symptoms-in-athletes/

https://www.spoonerpt.com/spooner-blog/effects-dehydration-athletic-performance/

https://www.hopkinsmedicine.org/health/expert-qa/sports-and-hydration-for-athletes

https://www.nata.org/sites/default/files/2025-08/exertional_heat_illnesses.pdf