Ο Παναθηναϊκός του Ζοτς θυμίζει μια ρομαντική πλευρά του μπάσκετ που είχαμε ξεχάσει

Όλοι ξέραμε κάποτε ότι η διαφορά του ΝΒΑ και του Ευρωπαϊκού μπάσκετ, δεν ήταν μονάχα οι διαστάσεις του γηπέδου, ο χρόνος αλλά και το physical κομμάτι, περισσότερο όμως ότι την ώρα που στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού έβλεπες μια πιο ελεύθερη εκδοχή του παιχνιδιού, στην δική μας πλευρά κάθε επίθεση και άμυνα είχε ολόκληρη στρατηγική.

Στην Ευρωλίγκα ειδικά, δεν χρειαζόταν να έχεις το όνομά σου στα highlights της βραδιάς, να κυνηγάς ένα εντυπωσιακό double-double ή να περιμένεις το τέλος του αγώνα για να δεις αν η στατιστική σου έγραψε καλά, παρά μόνο να κάνεις σωστά τη δουλειά σου. Να βάλεις το κορμί σου εκεί που έπρεπε, να κλείσεις τον διάδρομο, να αλλάξεις σωστά στα σκριν, να κυνηγήσεις μια χαμένη μπάλα και να κάνεις τον συμπαίκτη σου λίγο καλύτερο.

Αυτή η εκδοχή του μπάσκετ δεν έχει εξαφανιστεί. Απλώς, σε μια εποχή που το παιχνίδι καταναλώνεται μέσα από αποσπάσματα λίγων δευτερολέπτων, τα τρίποντα από τα οκτώ μέτρα και τα ατομικά κατορθώματα έχουν μεγαλύτερη εμπορική αξία από μια τέλεια αμυντική περιστροφή.

Και κάπου εκεί έρχεται η εκδοχή του μπάσκετ που έχει φέρει ο Ζέλικο Ομπράντοβιτς στον φετινό Παναθηναϊκό AKTOR για να μας θυμίσει ότι το μπάσκετ μπορεί να είναι πολύ πιο όμορφο όταν δεν περιστρέφεται γύρω από έναν άνθρωπο.

Το highlight που δεν θα γίνει ποτέ viral

Η εμμονή με τα στατιστικά δεν είναι απαραίτητα κακή. Είναι χρήσιμα, εξηγούν πράγματα, αναδεικνύουν επιδόσεις και βοηθούν να καταλάβουμε καλύτερα το παιχνίδι. Το πρόβλημα αρχίζει όταν γίνονται ο μοναδικός τρόπος για να αξιολογούμε έναν παίκτη.

Γιατί τι ακριβώς γράφει η στατιστική όταν ένας αθλητής κάνει την τέλεια περιστροφή στην άμυνα; Πόσες ασίστ χρεώνεται όταν αναγκάζει τον αντίπαλο να πασάρει εκεί που δεν θέλει; Πόσους πόντους παίρνει όταν βουτάει στο παρκέ για μια μπάλα που κανείς άλλος δεν θα κυνηγούσε; Συνήθως, τίποτα.

Κι όμως, αυτές οι λεπτομέρειες είναι που μπορούν να κρίνουν ένα παιχνίδι. Ο Ομπράντοβιτς δεν ανακάλυψε ξαφνικά την ομαδική άμυνα, ούτε ότι οι πέντε παίκτες πρέπει να λειτουργούν σαν ένα σώμα.

Αυτό που καταφέρνει, όμως, είναι να μετατρέπει αυτές τις αρχές σε θέαμα, να σε κάνει να σηκώνεσαι από τον καναπέ επειδή η ομάδα του έβγαλε τρεις διαδοχικές άμυνες, όχι επειδή κάποιος κάρφωσε πάνω από δύο αντιπάλους.

Και αυτό, για το σημερινό μπάσκετ, είναι σχεδόν επαναστατικό.

Ο Μπόνγκα χωρίς πόντο, αλλά με αποστολή

Θυμηθείτε τι συνέβη μετά το προηγούμενο παιχνίδι με τη Φενέρμπαχτσε στο Telekom Center Athens. Ο Ομπράντοβιτς ξεχώρισε τον Ισαάκ Μπόνγκα για την τρομερή δουλειά που έκανε στην άμυνα, παρότι δεν είχε σκοράρει ούτε έναν πόντο.

Αυτή η αναφορά λέει πολύ περισσότερα για τη φιλοσοφία του από μια ολόκληρη συνέντευξη γεμάτη κοινοτοπίες για την ομαδικότητα.

Ο Μπόνγκα δεν χρειαζόταν να βάλει καλάθι για να είναι σημαντικός, αλλά είχε έναν συγκεκριμένο ρόλο και τον εκτέλεσε. Έκανε πράγματα που μπορεί να μην καταγράφηκαν σε κάποιο εντυπωσιακό γράφημα, αλλά βοήθησαν την ομάδα να φτάσει εκεί που ήθελε.

Όταν κάθε παίκτης καταλαβαίνει γιατί βρίσκεται στο παρκέ, δεν χρειάζεται να διεκδικεί διαρκώς την επιβεβαίωση μέσα από την προσωπική του στατιστική, ξέρει ότι η συνεισφορά του έχει αξία ακόμη κι όταν δεν φαίνεται με την πρώτη ματιά.

Και όταν ο προπονητής αναγνωρίζει (και δημόσια) αυτή τη δουλειά, στέλνει ένα μήνυμα σε ολόκληρο το ρόστερ, πως δεν χρειάζεται να είσαι ο πρώτος σκόρερ για να είσαι απαραίτητος.

Η άμυνα ως δήλωση δύναμης

Η εμφατική νίκη του Παναθηναϊκού απέναντι στην Παρτίζαν μέσα στο Βελιγράδι με 72-55 έδωσε ακόμη μία διάσταση σε αυτή τη φιλοσοφία. Η ομάδα του Ομπράντοβιτς δεν στηρίχθηκε απλώς στο επιθετικό της ταλέντο για να επιβληθεί, αλλά έκανε και πάλι την άμυνα σημείο αναφοράς της, πιέζοντας τον αντίπαλο, περιορίζοντας τις επιλογές του και επιβάλλοντας τους δικούς της όρους.

Είναι διαφορετικό να κερδίζεις επειδή βρέθηκες σε μια εξαιρετική επιθετική βραδιά και διαφορετικό να κάνεις τον αντίπαλο να αισθάνεται ότι κάθε κατοχή είναι μια μικρή μάχη επιβίωσης. Μην βλέπετε μακριά, όταν η Βαλένθια θεώρησε ότι το ματς είναι «όσα βάλουμε, όσα φάμε» με τον Ολυμπιακό, την πάτησε από το +28.

Το δεύτερο πάλι απαιτεί συνεννόηση, πειθαρχία, διάθεση για θυσία και, κυρίως, εμπιστοσύνη. Πρέπει να ξέρεις ότι ο συμπαίκτης σου θα καλύψει τον χώρο που άφησες, ότι θα κάνει την περιστροφή την κατάλληλη στιγμή και ότι δεν θα εγκαταλείψει την προσπάθεια επειδή δεν θα πάρει την μπάλα στην επόμενη επίθεση.

Αυτή η αμυντική ταυτότητα είναι που κάνει την ομάδα να μοιάζει μεγαλύτερη από το άθροισμα των μονάδων της. Και όταν λειτουργεί σε αυτό το επίπεδο, δεν κερδίζει μόνο αγώνες. Κερδίζει και τον κόσμο.

Το έχουμε ακούσει τόσες φορές, ώστε κινδυνεύει να γίνει άλλη μία ατάκα που επαναλαμβάνουμε χωρίς να της δίνουμε σημασία.

Ο Παναθηναϊκός του Ομπράντοβιτς, όμως, μας υπενθυμίζει γιατί αυτή η φράση επιβιώνει. Γιατί η άμυνα είναι κάτι περισσότερο από ένα κομμάτι του αγωνιστικού σχεδίου. Είναι στάση, νοοτροπία και μια διαρκής απόφαση να κάνεις το δύσκολο ακόμη κι όταν δεν θα πάρεις προσωπικά εύσημα.

Δεν σημαίνει ότι το σύγχρονο μπάσκετ πρέπει να γυρίσει δεκαετίες πίσω. Ούτε ότι τα iso, η ατομική ποιότητα και οι σπουδαίοι σκόρερ δεν έχουν θέση στο παιχνίδι. Θα ήταν παράλογο να το υποστηρίξουμε. Σημαίνει, όμως, ότι δεν χρειάζεται να θυσιάσουμε την ομαδικότητα στον βωμό των αριθμών και των προσωπικών επιδόσεων.

Αυτό που κερδίζει τον κόσμο είναι η αίσθηση ότι κάθε παίκτης έχει λόγο ύπαρξης μέσα στο σύστημα, ότι μπορεί να εμφανιστεί ένας διαφορετικός πρωταγωνιστής κάθε βράδυ. Ότι ο ένας θα βάλει τα μεγάλα σουτ, ο άλλος θα οργανώσει, ο τρίτος θα πάρει τα ριμπάουντ και κάποιος που δεν θα σκοράρει ούτε πόντο θα κάνει την άμυνα που θα αλλάξει ολόκληρο το παιχνίδι.

Ή απλώς θα μπει ένας τύπος, όπως ο Μους Φαλ για να τα κάνει όλα δύσκολα για τους αντιπάλους και ευκολότερα για τους συμπαίκτες του. Κάπως έτσι η ομάδα γίνεται ξανά ο πρωταγωνιστής.

Ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο ρομαντικό στοιχείο της νέας εποχής του Ομπράντοβιτς στον Παναθηναϊκό. Όχι η νοσταλγία για ένα μπάσκετ που πέρασε, αλλά η υπενθύμιση ότι ορισμένες αξίες δεν χρειάζεται να αλλάξουν για να παραμείνουν επίκαιρες.

Σε έναν κόσμο όπου όλοι θέλουν να είναι το πρώτο όνομα στο φύλλο της στατιστικής, υπάρχει κάτι υπέροχο στο να βλέπεις μια ομάδα να πανηγυρίζει επειδή κανείς δεν άφησε τον αντίπαλο να περάσει.

Γιατί το πραγματικό highlight δεν είναι πάντα αυτό που θα δεις δέκα φορές στο replay, αλλά εκείνο που έκανε ο συμπαίκτης σου για να μπορέσεις εσύ να βάλεις το καλάθι. Και αυτό το μπάσκετ, όσο κι αν αλλάξουν οι εποχές, θα έχει πάντα τη δική του θέση στην καρδιά μας.